Gezondheid & Welzijn

Creatine is niet het wondermiddel dat TikTok belooft

· 5 min leestijd

Op TikTok lijkt creatine het nieuwe magnesium: een goedkoop potje poeder dat spieren, botten en zelfs je brein zou helpen. Vooral vrouwen boven de veertig krijgen het aangeraden tegen de symptomen van de menopauze. Maar wat blijft er over van die claims als je echt onderzoek erbij pakt? De Belgische consumentenorganisatie Test-Aankoop zocht dat op 15 juli 2026 uit, en het antwoord is minder spectaculair dan je verwacht. Geen enkele claim is per se verzonnen, maar de meeste zijn fors uitvergroot ten opzichte van wat de onderliggende studies daadwerkelijk laten zien.

Waarom creatine plotseling een vrouwending werd

Creatine stond jarenlang bekend als iets voor bodybuilders en krachtsporters, meestal mannen die spiermassa wilden opbouwen. De afgelopen jaren draaide de marketing om. Supplementmerken presenteren het nu als hulpmiddel bij spierverlies in en na de menopauze, bij vermoeidheid en bij concentratieproblemen. Dat sluit aan bij een trend die we eerder al zagen bij vrouwen die cardio inruilen voor krachttraining: vrouwen zoeken bewust naar sport en supplementen die traditioneel als 'mannending' golden.

Het probleem is dat de meeste wetenschappelijke onderzoeken naar creatine, zoals Test-Aankoop ook aangeeft, zijn uitgevoerd met mannen. Wat voor hen werkt, wordt in advertenties zonder veel voorbehoud doorvertaald naar vrouwenlichamen die in een hele andere hormonale fase zitten, zonder dat daar apart onderzoek naar is gedaan.

Wat het onderzoek wel degelijk laat zien

Er is wel een reëel effect, al valt het tegen. Test-Aankoop verwijst naar een onderzoek uit 2023 onder 237 vrouwen na de menopauze die twee jaar lang zowel krachttraining deden als dagelijks 9 tot 10 gram creatine of een placebo kregen. Het verschil in spiermassa tussen de twee groepen: amper 0,3 kilo. Op kracht leverde creatine in dat onderzoek geen meetbaar voordeel op boven placebo. Een paar kleinere studies zagen wel een licht krachteffect bij een dosis van minstens 5 gram per dag, maar die studies hadden volgens Test-Aankoop methodologische beperkingen.

Met andere woorden: zonder krachttraining doet creatine voor je spieren vrijwel niets, en met krachttraining is het verschil zo klein dat je het in de spiegel niet terugziet. Dat 0,3 kilo-verschil klinkt misschien onbeduidend, maar het zet wel de verhouding recht met wat supplementmerken ervan maken. Zij praten over "spieropbouw" en "krachttoename" zonder erbij te zeggen dat het om een fractie van een kilo gaat, gemeten over twee volle jaren trainen.

Waar de claims instorten: botten en brein

De twee populairste beloftes op social media, sterkere botten en een scherper brein, houden volgens Test-Aankoop geen stand. In dezelfde studie onder 237 postmenopauzale vrouwen vond men geen noemenswaardig effect op de botdichtheid. Een recente overzichtsstudie noemt het effect op botten zelfs "onduidelijk" en acht het waarschijnlijk niet relevant.

Voor het effect op geheugen en concentratie bij vrouwen in of na de menopauze is simpelweg te weinig specifiek onderzoek gedaan om er iets stevigs over te zeggen. Een veelgeciteerde Chinese overzichtsstudie uit 2024 rapporteerde wel positieve breineffecten, maar die studie ging niet specifiek over vrouwen in de menopauze en kreeg kritiek wegens statistische fouten. Ook het idee dat creatine helpt om af te vallen wijst Test-Aankoop af: iets meer spiermassa kan je rustmetabolisme licht verhogen, maar van een merkbaar effect op vetverlies is geen bewijs.

Waarom de hype toch zo hard aanslaat

Creatine is goedkoop, smaakloos op te lossen in water en al decennia op de markt, wat het een geloofwaardiger verhaal geeft dan de zoveelste dure detox-shake. Dat maakt het makkelijk te verkopen als 'bewezen', ook als de bewijslast voor vrouwen specifiek nog dun is. Het is hetzelfde patroon dat we zagen bij de virale cortisol cocktail: een bestaand, onschuldig product krijgt een nieuw verhaal opgeplakt dat groter is dan het onderzoek rechtvaardigt.

Ook de angst voor nierschade, waar je het supplement soms mee ziet afgeschrikt worden, is volgens Test-Aankoop achterhaald voor gezonde mensen. Heb je al nierproblemen, dan is voorzichtigheid wel verstandig, simpelweg omdat daar nog geen langetermijnonderzoek naar is.

Dit doe je voordat je een potje creatine koopt

Verwacht geen wondermiddel, en zeker niet zonder dat je zelf ook gaat trainen. Doe je al aan krachttraining en wil je het toch proberen, dan ligt een dosis van 3 tot 5 gram per dag in lijn met wat de meeste studies gebruikten. Verwacht een bescheiden verschil in spiermassa, geen zichtbare transformatie. Koop je het vooral om je botten te sparen of je hoofd helderder te krijgen, dan geeft het huidige onderzoek je geen stevige grond om daarop te rekenen.

Koppel het ook niet los aan de rest van je gezondheid. Zit je middenin de overgang, dan heeft het herkennen van de vroege signalen van perimenopauze waarschijnlijk meer directe invloed op hoe je je voelt dan een lepel poeder in je water. Slaap, voeding en beweging blijven de factoren waar het echte verschil zit. Creatine is geen verkeerde keuze als aanvulling op krachttraining, maar het is niet de sleutel die de supplementenindustrie ervan maakt, en al zeker geen vervanging voor de basis.

L
Geschreven door Lotte van Dongen Redacteur

Lotte begon ooit een dagboek bij te houden dat zo vermakelijk was dat vriendinnen het stiekem lazen, en eigenlijk is ze sindsdien nooit meer gestopt met schrijven over haar leven. Na een studie communicatie en een aantal jaar in de contentmarketing besloot ze dat ze liever voor echte mensen schreef dan voor merken, en zo werd ze blogger. Haar onderwerpen variëren van relatie-advies en reistips tot eerlijke verhalen over de chaos van het dagelijks leven, en ze deelt alles met de zelfspot van iemand die zichzelf niet te serieus neemt. Lezers zeggen dat haar stukken voelen alsof je met haar aan de keukentafel zit met een groot glas wijn en een zak chips erbij. Lotte vindt dat het vrouwenleven te leuk en te gek is om niet over te schrijven, inclusief de momenten waarop alles misgaat.